###ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာ အလုပ္သမားမ်ား အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး###

ထိုင္းကုမၸဏီႀကီးမ်ားက ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအေပၚ လူကုန္ကူးျခင္းႏွင့္ ေငြ၀ယ္ကၽြန္ခဲ့သို႔ ခိုင္းေစျခင္း လုပ္ငန္း မ်ား ႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း စြပ္စြဲမႈမ်ား ရွိေနသည့္ အတြက္ အေမရိကန္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕တခုက အေနာက္တိုင္းမွ အစားအစာ လက္လီ ေရာင္းခ်သည့္ ကုမၸဏီမ်ား အေနျဖင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ဖိအားေပးရန္ ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။

ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျမန္မာ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား လုပ္ကိုင္လွ်က္ရွိသည့္ ထိုင္း ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းက႑ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၀ါရွင္တန္ အေျခစိုက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားအခြင့္အေရးဖိုရမ္ (ILRF) က ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

လန္ဒန္ အေျခစိုက္ The Guardian သတင္းစာက စံုစမ္းျခင္းျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္၍ ကမာၻ တ၀ွမ္းရွိ စူပါမားကက္ႀကီးမ်ားတြင္ ေရာင္းခ်ရန္အတြက္ ပုဇြန္မ်ား ထုတ္လုပ္ျခင္းလုပ္ငန္းတြင္ လူေပါင္းမ်ားစြာကို တိရိစာၦန္မ်ားသဖြယ္ အေရာင္းအ၀ယ္ျပဳလုပ္ ေနၿပီး ထိုင္းငါးဖမ္းေလွမ်ားေပၚတြင္ မိမိ၏ အလိုဆႏၵမပါဘဲ အလုပ္လုပ္ေနၾကရသည္ဟု ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။

CP Foods သည္ ျမန္မာ ေငြ၀ယ္ကၽြန္ လုပ္သားမ်ားကို အသံုးျပဳေနသည့္ ထိုင္း ငါးဖမ္းေလွမ်ားႏွင့္ အနီးကပ္ ဆက္သြယ္မႈ ရွိေနေၾကာင္း The Guardian သတင္းစာ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္။ ထိုသတင္းေၾကာင့္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ Carrefour အပါ အ၀င္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွ စူပါမားကက္ ကုမၸဏီ ၂ ခုက CP Foods ၏ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ၀ယ္ယူျခင္းကို ရပ္ဆိုင္းခဲ့ၿပီး ျဖစ္ သည္။

“အလွ်င္အျမန္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ (ပုဇြန္) ၀ယ္ယူသူေတြဖက္က အေရးယူမူဟာ ဒီေထာက္ပံ့ေရး ကြင္းဆက္ တေလွ်ာက္မွာ ရွိေနတဲ့ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ အေျခအေနကို သိသိသာသာ ေကာင္းမြန္လာေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ILRF မွ လႈပ္ရွားမႈ ဒါ႐ိုက္တာ Abby Mills က ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။ “ဒါေပမယ့္ ILRF အေနနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈ ျဖတ္ေတာက္႐ံုပဲ ျဖတ္ေတာက္ၿပီး ထြက္သြားတဲ့ လုပ္ရပ္မ်ိဳးကိုလည္း မေထာက္ခံပါဘူး” ဟုလည္းဆိုသည္။

“ေထာက္ပံ့သူေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ မျဖတ္ေတာက္မီ ပထမဆံုး အလုပ္သမားေတြ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံေနရတဲ့ အေျခ  အေနလိုမ်ိဳး အေျခခံျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔၊ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ အတြက္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္ တိုင္း ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ အမွန္တကယ္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္လာၿပီး ေထာက္ပံ့မႈ လမ္းေၾကာင္းကို ပြင့္လင္းျမင္သာ ရွိလာ ေစဖို႔၊ အလုပ္သမား ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ တိုးတက္လာဖို႔ နဲ႔ အလုပ္သမားေတြဖက္က သတင္းပို႔ တိုင္ၾကားရဲလာေအာင္ အားေပးဖို႔ ေျဖရွင္းဖို႔ နည္းလမ္းရွာ ေဖြႏိုင္ဖို႔ မိမိတို႔ရဲ႕ စီးပြားဖက္ ထိုင္းကုမၸဏီေတြနဲ႔ အတူလုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္” ဟု Abby Mills ကေျပာသည္။

“သူတို႔ကို ကုန္ပစၥည္းေထာက္ပံ့ေနသူေတြ ဖက္က တိက်တဲ့ စံႏႈန္းေတြရွိလာဖို႔နဲ႔ ေထာက္ပံ့မႈလမ္းေၾကာင္း တေလွ်ာက္မွာ အသံုးျပဳ လာေစဖို႔ ကုမၸဏီေတြ (အေနာက္တိုင္း ကုမၸဏီေတြ) ရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးပါ ပါတယ္။ ဒါက ဒီ အလုပ္သမား ေတြရဲ႕ ဘ၀ေနထိုင္မႈနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေနကို ေကာင္းမြန္ျမင့္တက္လာေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို တုန္႔ျပန္မႈမ်ိဳးက ထိုင္း ႏိုင္ငံ ပင္လယ္စာလုပ္ငန္း က႑မွာ ဘာေၾကာင့္ အလုပ္သမား လူကုန္ကူးခံရမႈ လႊမ္းမိုးေနရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို လည္းေျဖရွင္း ႏိုင္ပါတယ္” ဟုလည္း သူက ဆိုသည္။

အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ILRF က ေတာင္းဆိုသည့္ အခ်ိန္တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား၏ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈမ်ား ေျဖရွင္းရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္း အတြက္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ အျပစ္တင္ ေ၀ဖန္မႈေၾကာင့္ ကသိကေအာင့္ ျဖစ္ေနရသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။

မၾကာမီက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန၏ လူကုန္ကူးခံရမႈ ႏွစ္စဥ္ အစီရင္ခံစာတြင္ ထိုင္း ႏိုင္ငံ ကို အနိမ့္ဆံုးအဆင့္တြင္ ေဖာ္ျပထားၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယား၊ ဆီးရီးယား ႏွင့္ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယား တို႔ႏွင့္ အတူရွိေန ခဲ့သည္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး John Kerry က အစီရင္ခံစာ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ကမာၻေပၚရွိ အလင္းေရာင္လိုအပ္ ေနသည့္ ေမွာင္မိုက္သည့္ ေနရာ အမ်ားအျပားတြင္ မည္သို႔ ျဖစ္ပ်က္ေနေၾကာင္း အသိေပးရန္ျဖစ္သည္ဟု ေျပာသည္။

အေမရိကန္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ယခင္ အစီရင္ခံစာမ်ားတြင္လည္း လူကုန္ကူးမႈ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းရန္ ေတာင္းဆို ခဲ့ သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာတြင္က်မွ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ထိုင္းႏိုင္ငံကို အဆင့္ အတန္း ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဘန္ေကာက္ အေျခစိုက္ CP Foods သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတလႊားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ တြင္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္ CP Group လုပ္ငန္းခြဲတခု ျဖစ္ၿပီး တႏွစ္တာ လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈ တန္ဖိုး အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၃ ဘီလီယံ ရွိၿပီး ယင္းပမာနမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အတြက္ GDP ၏ တ၀က္ ေက်ာ္ျဖစ္သည္။

The Guardian သတင္းစာက “ စံုစမ္းစစ္ေဆးခ်က္အရ ကမာၻ႔ အႀကီးဆံုး ပုဇြန္ထုတ္လုပ္သူ ျဖစ္ေသာ ထိုင္းႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ Charoen Pokphand (CP) Foods သည္ ၎တို႔ ေမြးျမဴထားေသာ ပုဇြန္မ်ားကို ေကၽြးရန္အတြက္ အစာ ၀ယ္ ယူရာတြင္ ေငြ၀ယ္ကၽြန္ အလုပ္သမားမ်ားလိုက္ပါသည့္ ငါးဖမ္း သေဘၤာမ်ားျဖင့္ လုပ္ကိုင္ေနသူ အခ်ိဳ႕ထံမွ ၀ယ္ယူခဲ့ ေၾကာင္းေတြ႕ ရွိရသည္” ဟု ေရးသားခဲ့သည္။

ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ားကို ငါးဖမ္းေလွမ်ားသို႔ ဖိအားေပးပို႔ ေဆာင္ၿပီး တေန႔လွ်င္ နာရီ ၂၀ ခန္႔ အတင္းအက်ပ္ အလုပ္ခိုင္းေစျခင္း၊ ႐ိုက္ႏွက္ ႏွိပ္စက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းခံေနရသည္ဟု စြပ္စြဲမႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ The Guardian သတင္းစာက ျမန္မာႏွင့္ ကေမာၻဒီးယား အလုပ္သမား ၁၅ ဦးကို ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခဲ့ရာတြင္ သူတို႔က ထိုင္းႏိုင္ငံမွ စက္႐ံုမ်ား၊ သို႔မဟုတ္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အလုပ္အကိုင္ရရွိရန္ အတြက္ ပြဲစားမ်ားကို ေငြေပးခဲ့ၾကရေၾကာင္း ေျပာၾက သည္။

“ဒါေပမယ့္ အဲဒီအစား သူတို႔ကို သေဘၤာ ကပၸတိန္ဆီေရာင္းလိုက္တာပါပဲ။ တခါတေလ စတာလင္ေပါင္ ၂၅၀ (အေမရိ ကန္ ေဒၚလာ ၄၂၆ ခန္႔) ေလာက္နဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြ ပင္လယ္ထဲမွာ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီးေနခဲ့ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြကိုေတာ့ သူတို႔ ကို ဆက္ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ဖို႔ မက္သဖက္တမင္း ေတြေပးတယ္။ ေငြ၀ယ္ကၽြန္ေတြကို သူတို႔ေရွ႕မွာ သတ္ပစ္တာကို တခ်ိဳ႕ေတြ ျမင္ခဲ့ရတယ္” ဟု The Guardian ကဆိုသည္။

Wal-Mart၊ Carrefour၊ Costco ႏွင့္ Tesco အစရွိသည့္ ကမာၻ႔ထိပ္တန္း လက္လီအေရာင္း လုပ္ငန္းႀကီးမ်ား တြင္ ေရာင္းခ် ေနသည့္ ပုဇြန္ အမ်ားစုသည္ CP Foods မွ တင္သြင္းေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု လည္း ၎ကေျပာသည္။

“ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ေျပာင္းေရႊ႕လုပ္သားေတြအေပၚ ဆက္ဆံျပဳမူပံုက ျပႆနာရဲ႕ အဓိက အေရးပါတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ILRF မွ Abby Mills ကေျပာသည္။

“၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ကုန္ပိုင္းေလာက္အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ၃ သန္းကေန ၄သန္း အထိရွိႏိုင္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းရ ပါတယ္။ အမ်ားစုျဖစ္တဲ့ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ ကုန္ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရး၊ ပင္လယ္ထြက္ ပစၥည္း ျပင္ဆင္ ထုတ္လုပ္ေရး နဲ႔ အိမ္အကူ လုပ္ငန္းေတြအပါအ၀င္ အႏၲရယ္ အမ်ားဆံုး၊ အညစ္ပတ္ဆံုး အလုပ္ေတြကို လုပ္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေရာက္လာၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္ ဟုလည္း သူကေျပာသည္။

႐ႈပ္ေထြး က်ယ္ျပန္႔သည့္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးမူ၀ါဒမ်ားႏွင့္ အလုပ္သမား ဥပေဒမ်ားေၾကာင့္ အလုပ္ရွင္မ်ားက အသာစီးရရွိ ေနၿပီး ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ လူကုန္ကူးခံရျခင္း၊ မသမာသည့္ အလုပ္ရွင္မ်ား၏ ေခါင္းပံုျဖတ္မႈခံေနရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ အပါအ၀င္ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒကို ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ တာ ၀န္ရွိသူမ်ား ကိုယ္တုိင္က တိုက္႐ိုက္ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္းမ်ား ရွိေနသျဖင့္ ျပႆနာ အျမစ္မျပတ္ဘဲ ဆက္လက္ တည္ရွိေန ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန၏ အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။

CP Group သည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ေတာင္ဖက္ရွိ ၎၏ ပင္လယ္ထြက္ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရး စက္႐ံုမ်ား မွ ျမန္မာ အလုပ္သမားမ်ားကို ျပဳမူဆက္ဆံပံုေၾကာင့္ သိသာျမင္သာ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ ကုမၸဏီက မဟာခ်ိဳင္ရွိ စက္႐ံုမွ ျမန္မာ အလုပ္သမား ၁၆၀ ကို ႀကိဳတင္ အသိမေပးဘဲ အလုပ္ထုတ္ပစ္ခဲ့သည္။ သင့္ေတာ္သည့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြလည္း ထုတ္ေပး ျခင္းမျပဳခဲ့ေပ။

သို႔ေသာ္လည္း ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာ သံ႐ံုးႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ၀င္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ ၾကသည့္ အတြက္ ထို အလုပ္သမားမ်ားကို မူလေနရာတြင္ ျပန္လည္ခန္႔ထားေပးရန္ ကုမၸဏီက သေဘာတူခဲ့ရသည္။

ကမာၻ အႏွံ႔တြင္ ၀န္ထမ္း ၂၈၀၀၀၀ ခန္႔ရွိၿပီး ကမာၻေပၚတြင္ တတိယ အႀကီးဆံုး လက္လီအေရာင္း လုပ္ငန္းျဖစ္သည့္ 7-Eleven ကိုလည္း လုပ္ကိုင္ေနေသာ CP Group က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဆန္ႏွင့္ ေျပာင္းစိုက္ပ်ိဳး ထုတ္လုပ္ရန္ႏွင့္ အသားျပင္ ဆင္ထုတ္လုပ္သည့္ စက္႐ံုမ်ား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံလုပ္ကိုင္ရန္ စိတ္၀င္စားေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ဖူးသည္။

The Guardian ၏ ေရးသားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ မွတ္ခ်က္ေျပာၾကားေပးရန္ ဧရာ၀တီ၏ ေမတၱာရပ္ခံမႈကို ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ CP Foods က ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။ အဂၤလန္ရွိ ကုမၸဏီ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ Bob Miller ကမူ “ဒီကိစၥက ဆိပ္ကမ္းကို ေရာက္လာတဲ့ ကုန္ၾကမ္း ပစၥည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္အတိုင္းအတာ ေလာက္ရွိသလဲ ဆိုတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ႏိုင္တာမွ မဟုတ္တာ” ဟု The Guardian သတင္းစာသို႔ ေျပာၾကားခဲ့ သည္။

ေငြ၀ယ္ကၽြန္ အလုပ္သမားမ်ား ကိစၥထြက္ေပၚလာသည့္ အခ်ိန္တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ အာဏာသိမ္း စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက တိုင္း ျပည္အတြင္းမွ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားကို ဦးတည္ ထိုးႏွက္ေနသည္။ ထိုင္းစစ္တပ္ ႏွင့္ ရဲ အဖြဲ႕က ျမန္မာ ႏွင့္ ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံသားမ်ား အလုပ္လုပ္ေနသည့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ၀င္ေရာက္ စီးနင္းေနသည္ ဆိုသည့္ သတင္း အေျမာက္အမ်ားလည္း ထြက္ေပၚေနခဲ့သည္။

ေသာင္းႏွင့္ ခ်ီေသာ ကေမာၻဒီးယား ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ အေရအတြက္ မသိရေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အမ်ားစုသည္ တရား၀င္ စာရြက္စာတမ္း အေထာက္အထားမရွိဘဲ နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္၀င္ေရာက္လာသူမ်ား ျဖစ္သည္။ တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္၍ ေန ထိုင္သည့္ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားသည္ပင္လွ်င္ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းယူခဲ့သည့္ အခိ်န္မွ စ၍ ထိုင္း အာဏာ ပိုင္မ်ားက အေႏွာက္ အယွက္ေပးမႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကရသည္ဟုလည္း သတင္းမ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

Credit to ဧရာ၀တီ